(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.203. అధ్యాయః 203
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన పుత్రార్థం కైలాసే తపశ్చరణం॥ 1 ॥ తత్ర కృష్ణదర్శనాయ నారదాదీనామాగమనం॥ 2 ॥ కృష్ణేన స్వముఖనిఃసృతాగ్నినా తత్పర్వతస్య భస్మీకరణం॥ 3 ॥ తథా పునః ప్రసన్నదృష్ట్యా గిరేరుజ్జీవనం॥ 4 ॥ తథా నారదాదీన్ప్రతి తత్కారణకథనం॥ 5 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

భీష్మ ఉవాచ।

అయం నారాయణః శ్రీమాన్పుత్రార్థే వ్రతకాంక్షయా।
దీక్షితోఽభూన్మహాబాహుః పురా ద్వాదశవార్షికం॥ 13-203-1(89199)
దీక్షితం కేశవం ద్రష్టుమభిజగ్ముర్మహర్షయః।
సేవిత్వా చ మహాత్మానః ప్రీయమాణం జనార్దనం॥ 13-203-2(89200)
నారదః పర్వతశ్చైవ కృష్ణద్వైపాయనస్తథా।
దేవలః కాశ్యపశ్చైవ హస్తికాశ్యప ఏవ చ।
జమదగ్నిశ్చ రాజేంద్ర ధౌంయో వాల్మీకిరేవ చ॥ 13-203-3(89201)
అపరేఽపి తపఃసిద్ధాః సత్యవ్రతపరాయణాః।
శిష్యైరనుగతాః సర్వే బ్రహ్మవిద్భిరకల్మషైః॥ 13-203-4(89202)
కేశవస్తానభిగతాన్ప్రీత్యా సంపరిగృహ్య చ।
తేషామతిథిసత్కారం పూజనార్థం కులోచితం।
దేవకీతనయో హృష్టో దేవతుల్యమకల్పయత్॥ 13-203-5(89203)
ఉపవిష్టేషు సర్వేషు విష్టరేషు తదాఽనఘ।
విశ్వస్తేష్వ్నభితుష్టేషు కేశవార్చనయా పునః॥ 13-203-6(89204)
పరస్పరం కథా దివ్యాః ప్రావర్తంత మనోరమాః।
విష్ణోర్నారాయణస్యైవ ప్రసాదాత్కథయామి తాః॥ 13-203-7(89205)
తస్యైవ వ్రతచర్యాయాం మునిభిర్విస్మితం పురా।
యత్ర గోవృషభాంకస్య ప్రభావోఽభూన్మహాత్మనః॥ 13-203-8(89206)
యత్ర దేవీ మహాదేవమపృచ్ఛత్సంశయాన్పురా।
కథయామాస సర్వాంస్తాందేవ్యాః ప్రియచికీర్షయా॥ 13-203-9(89207)
ఉమాపత్యోశ్చ సంవాదం శృణు తాత మనోరమం।
వర్ణాశ్రమాణాం ధర్మశ్చ తత్ర తాత సమాహితః॥ 13-203-10(89208)
ఋషిధర్మశ్చ నిఖిలో రాజధర్మస్చ పుష్కలః।
గృహస్థధర్మశ్చ శుభః కర్మపాకఫలాని చ॥ 13-203-11(89209)
దేవగుహ్యం చ వివిధం దానధర్మవిధిస్తథా।
విధానమత్ర ప్రోక్తం యద్యమస్య నియమస్య చ॥ 13-203-12(89210)
యమలోకవిధానం చ స్వర్గలోకగతిస్తథా।
ప్రాణమోక్షవిధిశ్చైవ తీర్థచర్యా చ పుష్కలా॥ 13-203-13(89211)
మోక్షధర్మవిధానం చ సాంఖ్యయోగసమన్వితం।
స్త్రీధర్మశ్చ స్వయం దేవ్యా దేవదేవాయ భాషితః॥ 13-203-14(89212)
ఏవమాది శుభం సర్వం తత్ర తాత సమాహితం।
రుద్రాణ్యాః సంశయప్రశ్నో యత్ర తాత ప్రవర్తతే॥ 13-203-15(89213)
ధన్యం యశస్యమాయుష్యం ధర్ంయం చ పరమం హితం।
పుష్టియోగమిమం దివ్యం కథ్యమానం మయా శృణు॥ 13-203-16(89214)
ఇతిహాసమిమం దివ్యం పవిత్రం పరమం శుభం।
సాయం ప్రాతః సదా సంయక్ శ్రోతవ్యం చ బుభూషతా॥ 13-203-17(89215)
భీష్మ ఉవాచ। 13-203-18x(7442)
తతో నారాయణో దేవః సంక్లిష్టో వ్రతచర్యయా।
వహ్నిర్వినిఃసృతో వక్త్రాత్కృష్ణస్యాద్భుతదర్శనః॥ 13-203-18(89216)
అగ్నినా తేన మహతా నిఃసృతేన ముఖాద్విభోః।
పశ్యతామేవ సర్వేషాం దగ్ధ ఏవ నగోత్తమః॥ 13-203-19(89217)
మృగపక్షిగణాకీర్ణః శ్వాపదైరపి సంకులః।
వృక్షగుల్మలతాకీర్ణో మథితో దీనదర్శనః॥ 13-203-20(89218)
పునః స దృష్టమాత్రేణ హరిణా సౌంయచేతసా।
స బభూవ గిరిః క్షిప్రం ప్రఫుల్లద్రుమకాననః॥ 13-203-21(89219)
సిద్ధచారణసంఘైశ్చ ప్రసన్నైరుపశోభితః।
మత్తవారణసంయుక్తో నానాపక్షిగణైర్యుతః।
తదద్భుతమచింత్యం చ సర్వేషామభవద్భృశం॥ 13-203-22(89220)
తం దృష్ట్వా హృష్టరోమాణః సర్వే మునిగణాస్తదా।
విస్తితాః పరమాయత్తాః సాధ్యసాకులలోచనాః।
న కించిదబ్రువంస్తత్ర శుభం వా యది వేతరత్॥ 13-203-23(89221)
తతో నారాయణో దేవో మునిసంఘే తు విస్మితే।
తాన్సమీక్ష్యైవ మధురం బభాషే పుష్కరేక్షణః॥ 13-203-24(89222)
కిమర్థం మునిసంఘేఽస్మిన్విస్మయోఽయమనుత్తమః।
ఏతన్మే సంశయం సర్వే యాథాతథ్యేన నందితాః।
ఋషయో వక్తుమర్హంతి నిశ్చయేనార్థకోవిదాః॥ 13-203-25(89223)
కేశవస్య వచః శ్రుత్వా తుష్టువుర్మునిపుంగవాః।
భవాన్సృజతి వై లోకాన్భవాన్సంహరతి ప్రజాః।
భవాఞ్శీతం భవానుష్ణం భవాన్సత్యం భవాన్క్రతుః॥ 13-203-26(89224)
భవానాదిర్భవానంతో భవతోఽన్యన్న విద్యతే।
స్థావరం జంగమం సర్వం త్వమేవ పురుషోత్తమ॥ 13-203-27(89225)
త్వత్తః సర్వమిదం తాత లోకచక్రం ప్రవర్తతే।
త్వమేవార్హసి తద్వక్తుం ముఖాదగ్నివినిర్గమం॥ 13-203-28(89226)
ఏతన్నో విస్మయకరం బభూవ మధుసూదన।
తతో విగతసంత్రాసా భవామ పురుషోత్తమ।
యదిచ్ఛేత్తత్ర వక్తవ్యం కుతోఽస్మాకం నియోగతః॥ 13-203-29(89227)
శ్రీభగవానువాచ। 13-203-30x(7443)
నిత్యం హితార్థం లోకానాం భవద్భిః క్రియతే తపః।
తస్మాల్లోకహితం గుహ్యం శ్రూయతాం కథయామి వః॥ 13-203-30(89228)
అసురః సాంప్రతం కశ్చిదహితో లోకనాశనః।
మాయాస్త్రకుశలశ్చైవ బలదర్పసమన్వితః॥ 13-203-31(89229)
బభూవ స మయా బద్ధో లోకానాం హితకాంయయా।
పుత్రేణ మే వధో దృష్టస్తస్య వై మునిపుంగవాః॥ 13-203-32(89230)
తదర్థం పుత్రమేవాహం సిసృక్షుర్వనమాగతః।
ఆత్మనః సదృశం పుత్రమహం జనయితుం వ్రతైః॥ 13-203-33(89231)
ఏవం వ్రతపరీతస్య తపస్తీవ్రతయా మమ।
అథాత్మా మమ దేహస్థః సోగ్నిర్భూత్వా వినిఃసృతః॥ 13-203-34(89232)
వినిఃసృత్య గతో ద్రష్టుం క్షణేన చ పితామహం।
బ్రహ్మణా మన్మథోఽనంగః పుత్రత్వేన ప్రకల్పితః।
అనుజ్ఞాతశ్చ తేనైవ పునరాయాన్మమాంతికం॥ 13-203-35(89233)
ఏవం మే వైష్ణవం తేజో మమ వక్త్రాద్వినిఃసృతం।
తత్తేజసా నిర్మథితః పురతోఽయం గిరిః స్థితః॥ 13-203-36(89234)
దృష్ట్వా దాహం గిరేస్తస్య సౌంయభావతయా మమ।
పునః స దృష్టమాత్రేణ గిరిరాసీద్యథా పురా॥ 13-203-37(89235)
ఏతద్గుహ్యం యథాతథ్యం కథితం వః సమాసతః।
భవంతో వ్యథితా యేన విస్మితాశ్చ తపోధనాః॥ 13-203-38(89236)
ఋషీణామేవముక్త్వా తు తాన్పునః ప్రత్యభాషత॥ ॥ 13-203-39(89237)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి త్ర్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 203 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.